Na dyżur pomocy prawnej, którą świadczą w moim mieście na rzecz ludzi życiowo nieporadnych członkowie ZPP zgłosił się pan Józef K. przedstawiając następujący problem:
Niedawno zmarła moja żona, nie mieliśmy dzieci, mam brata i siostrę. Z siostrą nie utrzymuję żadnych kontaktów, mam do niej żal, bo w ogóle nie interesowała się naszymi rodzicami i nie pomagała im w chorobie. Obawiam się, że mój majątek mogłaby odziedziczyć moja siostra, względnie jej dzieci, pragnę wydziedziczyć siostrę, bo nie zasługuje na spadek. Chciałbym siostrę wydziedziczyć, a swój dom przepisać na brata.
Na powyższe pytanie padła następująca odpowiedź:
Stosownie do treści art. 931 i art. 932 kodeksu cywilnego w pierwszej kolejności powołani są do spadku dzieci spadkodawcy, a gdy nie ma dzieci – w dalszej kolejności - małżonek i rodzice, gdy nie ma rodziców, ani małżonka – spadek dziedziczy rodzeństwo. Wobec tego, że nie żyją rodzice pana Józefa , ani jego żona, zaś małżonkowie nie mieli dzieci – spadek po nim przypada jego rodzeństwu. W związku z tym brat i siostra pana Józefa , jako krewni w linii bocznej dziedziczą spadek po połowie. Jeżeli jedno z rodzeństwa nie dożyje otwarcia spadku udział, który by mu przypadał przypada jego dzieciom lub wnukom, tzw. zstępnym. Pan Józef słusznie obawia się, że po jego śmierci spadek przypadnie po połowie bratu i siostrze, względnie dzieciom siostry, jeżeli ona nie dożyje otwarcia spadku.
Jednakże pomysł, aby siostrę wydziedziczyć nie jest najlepszym rozwiązaniem.Pan Józef może bowiem sporządzić testament, w którym jako jedynego spadkobiercę wskaże swojego brata. Wówczas po śmierci spadkodawcy cały spadek otrzyma jego brat. Siostra spadkobiercy i jej zstępni nie otrzymają schedy. Siostra czytelnika nie otrzyma również żadnej spłaty. Takowa spłata ( zachowek ) przysługuje zstępnym ( dzieciom lub wnukom ) lub rodzicom spadkodawcy. Zachowek nie przysługuje innym krewnym spadkodawcy, nawet najbliższym krewnym w linii bocznej, więc siostra czytelnika nie otrzyma spłaty, zatem oświadczenie o wydziedziczeniu nie jest potrzebne, a może ono być przyczyną komplikacji. Spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony innego interesu prawnego - żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne ( wyrok Sądu Najwyższego I CR 873/74).
Ubocznie dodaję, że aby wydziedziczenie było skuteczne osoba uprawniona do zachowku musiałaby zachować się w sposób szczególnie naganny t.j. wbrew woli spadkodawcy uporczywie postępować w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścić się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci, uporczywie nie dopełniać względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych ( art. 1008 k.c.).
Copyright © Money.pl