Notatka z dyżuru pomocy prawnej
Razem z żoną jesteśmy na etapie „jesieni życia”. Musimy liczyć się z tym, że jedno z nas wkrótce odejdzie pozostawiając drugiego małżonka w samotności. Moje obawy dotyczą spraw mieszkaniowych. Posiadamy mieszkanie, które zapisane jest w księdze wieczystej jako nasza wspólna własność. Nie mamy dzieci, krewni mojej żony już nie żyją, natomiast z mojej strony jest liczna grupa dzieci mojego rodzeństwa. Obawiam się że gdybym odszedł pierwszy to ci młodzi ludzie zażądają od żony spłaty. Myślę że to byłoby niesprawiedliwe, bo nie mamy żadnych wielkich oszczędności, a więc skąd więc wziąć pieniądze na takie spłaty?
W opisanej sytuacji małżonek, który pozostał przy życiu dziedziczyłby spadek wspólnie z zstępnymi rodzeństwa, czyli wspólnie z dziećmi rodzeństwa małżonka. Jedynie wówczas, gdy brak jest zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa- cały spadek przypadałby małżonkowi, tak stanowi art. 935 par. 1 kodeksu cywilnego. Udział spadkowy tego małżonka w zbiegu z dziećmi rodzeństwa wynosi 1/2 część spadku ( art. 933 k.c.). Zwykle tak bywa, że mieszkanie jest jedynym istotnym składnikiem majątkowym spadku. Lokal stanowiący współwłasność małżonków, jest najczęściej w 1/2 części przedmiotem spadku, albowiem pozostały przy życiu małżonek jest właścicielem drugiej 1/2 części idealnej mieszkania. W konsekwencji tego stanu rzeczy tenże małżonek dziedziczyłby spadek z drugiej połowy nieruchomości w wielkości 1/2 części tej połowy, czyli 1/4 całości, a więc 3/4 części całego lokalu ( 2/4 posiadał za życia spadkodawcy i 1/4 nabył w drodze dziedziczenia), na rzecz dzieci rodzeństwa przypadałaby 1/4 część mieszkania.
Aby nie dopuścić do sytuacji, w której postały przy życiu małżonek obowiązany był do spłat na rzecz rodzeństwa spadkodawcy warto sporządzić testament. W takiej sytuacji rodzeństwo spadkodawcy jak również zstępni rodzeństwa nie będą uprawnieni ani do spadku ani do spłat w postaci tzw. zachowku ( art. 991 par.1 k.c.). Spłata z tytułu zachowku nie należy się spadkobiercom z kręgu krewnych w linii bocznej.
Można również poczekać do dnia 23.10.2011 r. ( data wejścia w życie nowej ustawy ) i dokonać na rzecz małżonka tzw. zapisu windykacyjnego, w ten sposób mieszkanie stałoby się z chwilą śmierci spadkodawcy własnością zapisobiorcy. Rola sądu zostanie w tym przypadku ograniczona do stwierdzenia nabycia własności mieszkania przez oznaczoną w zapisie windykacyjnym osobę. Zasady ustanowienia zapisu windykacyjnego zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 85, poz.458 z 2011 roku
Copyright © Money.pl