Pytanie z dyżuru pomocy prawnej:
Spadek po moim ojcu dziedziczę ja oraz jego druga żona. Prawdopodobnie mój tata pozostawił własnoręczny testament, ale macocha nie chce mi go pokazać. Nie jestem pewna, czy mój ojciec rzeczywiście sporządził testament, natomiast jestem głęboko przekonana, że macocha chce zawłaszczyć cały majątek mojego taty..
Aby usunąć wątpliwości w tej kwestii można złożyć w sądzie wniosek o nakazanie żonie spadkodawcy złożenia oświadczenia, czy i gdzie znajduje się testament sporządzony przez jej śp męża i .aby złożyła ten testament w sądzie w terminie siedmiodniowym od uprawomocnienia się postanowienia. Do wniosku należy dołączyć akty stanu cywilnego oraz opłatę sądową w kwocie 50 zł Nikt nie ma prawa zatrzymywać testamentu w domu, dokument należy niezwłocznie złożyć w sądzie, kto bezzasadnie uchyla się od wykonania tego obowiązku ponosi odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę, a ponadto może być ukarany grzywną ( art. 646 par. 2 kodeksu postępowania cywilnego). z
Jakie skutki prawne nastąpią w zależności od tego, czy testament został sporządzony, albo gdy taki fakt w ogóle nie miał miejsca?
Jeżeli testament nie został sporządzony to zachodzi dziedziczenie ustawowe i czytelniczka otrzyma połowę spadku.
Inaczej będzie, gdy testament został sporządzony i cała scheda została zapisana żonie spadkodawcy na zasadach dziedziczenia testamentowego. Wówczas czytelniczce przysługuje jedynie tzw. zachowek w wysokości połowy udziału czyli czwartej części spadku ( art. 991 par. 1 kodeksu cywilnego).
W postępowaniu o stwierdzenie praw do spadku na podstawie testamentu uczestnicy mogą zgłaszać zarzuty co do formy testamentu jak i jego treści.
Można analizować rodzaj i rozmiar papieru na jakim testament sporządzono, rodzaj i ewentualnie kolor środka kryjącego, stopień zapełnienia papieru tekstem, miejsce położenia podpisu itp. Rozważeniu podlegają również poprawki w tekście testamentu, skreślenia, wytarcia, plamy itp. oraz wszystkie inne znaki szczególne. Kapitalne znaczenie ma również data dokumentu. W toku postępowania będzie dopuszczony dowód z biegłego grafologa.
Jeżeli testament własnoręczny zostanie obalony - scheda po spadkodawcy będzie dzielona wg zasad dziedziczenia ustawowego.
Opisany przykład dowodzi że testament notarialny daje lepszą gwarancję zabezpieczenia realizacji woli spadkodawcy, aniżeli testament holograficzny, czyli ręczny.



