Przepis art. 24 ust. 7 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w pierwotnym brzmieniu posiadał następującą treść:
„Zwrotu od Zakładu nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty ich opłacenia upłynęło 5 lat”,
natomiast w odniesieniu do roszczeń ZUS zapis art. 24 ust. 4 ustawy był i jest nast.:
„ Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne”.
Powyższe uprzywilejowanie ZUS zostało ograniczone dopiero ustawą z dnia z dnia 28 marca 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U.2008.67.411). Zmiana ta obowiązuje od 8 maja 2008 r, przepis art. 23 ust 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych otrzymał treść:
„Zwrotu od Zakładu nienależnie opłaconych składek nie można dochodzić, jeżeli od daty ich opłacenia upłynęło 10 lat.”
Niestety nie każdy ubezpieczony mógł skorzystać z uprawnień do podniesienia zarzutu przedawnienia, albowiem art. 5 ust. 1. cytowanej noweli stanowił, że 10 –letnie przedawnienie zachodzi, jeżeli w dniu 8 maja 2008 roku nie minął jeszcze termin 5 lat.
Sprawa dotarła do Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 26 maja 2010 r. sygn. P 29/08 orzekł, że cytowany wyżej zapis dający ubezpieczonemu prawo do podniesienia jedynie 5 letniego przedawnienia był niezgodny z Ustawą Zasadniczą. Nie może tak być, że ZUS uprawniony jest do dochodzenia roszczeń o zaległą składkę w ciągu 10 lat, natomiast natomiast ubezpieczony może ubiegać się o zwrot nadpłaty w ciągu 5 lat. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 15 czerwca 2010 r. nr 105 poz. 668 i od tej daty ZUS nie może twierdzić, że termin przedawnienia roszczeń o zwrot składki wynosi 5 lat.
Osoby pokrzywdzone, które nie otrzymały nadpłaconych składek, uprawnione są więc do żądania uchylenia decyzji ZUS, a także mogą złożyć w sądzie wniosek o wznowienie postępowania w sprawach, w których roszczenie ZUS wygrał proces o zwrot nadpłaconych składek z uwagi na 5- letnie przedawnienie roszczeń.



